Route info – Dag 3


Vetgate 2: Tipisch Ans (https://www.tipisch-ans.com/)                                             Kranenveld 4, 6027 NE  SOERENDONK


De Brabantse Kempen

e4cd0f6fe97d337738f9687b131af55e

De Kempen is een streek in het zuidoosten van de provincie Noord-Brabant. De streek ligt ook deels in het aangrenzende België, in de provincies Antwerpen, Limburg en het uiterste noorden van de provincie Vlaams-Brabant.

“De Kempen is het hoger gelegen gebied tussen Maas en Schelde met opgewaaide zandgronden; een gebied waar zand dominant aanwezig is. De eerste landbouwers bouwen er een pover bestaan op, gaandeweg leidend tot een heide-economie; een groot landschappelijke geheel van heide (outfield) met kleine landbouwkernen van boerderijen en akker/graslandcomplexen (infield) en wat grotere dorpen/steden, die vooral marktplaatsen zijn voor de wolproductie van Antwerpen, Mechelen, Lier, Weert, ’s Hertogenbosch enz. Deze in de 14e eeuw ontwikkelde economie is tot halverwege de 19e eeuw een voldragen heide–economiesysteem, wat bepalend is geweest voor het open landschap van zand en heide. Ondanks de achtereenvolgens Habsburgse, Spaanse, Hollandse en Franse overheersingen blijft de Kempen haar eenheid behouden tot bij de Belgische onafhankelijkheid van 1830. Deze gebeurtenis verandert veel. Een grens wordt getrokken, de Kempen wordt verdeeld.

De Kempen wordt een woestenij, het ‘wilde westen’, een katholieke kolonie van Brussel en Den Haag, het ‘Siberië van de lage landen’. In kolonies stopt men de ‘ongewensten’ weg en het proletariaat uit de steden wordt naar de landbouwkolonies verbannen; vakantiecentra voor arme kinderen uit de steden, de landlopers en gevangenen in Hoogstraten, Wortel, Merksplas, Turnhout en Lommel. De kerk bestendigt de moraal. Ook wordt geringschattend gekeken naar die arme zandboertjes die met hun gemengde bedrijven op de schrale grond pogen te overleven. Leer verder:  https://www.plaatsengids.nl/kempen


Dommeldal

dommeldal-dommel

De Dommel was ooit een belangrijke rivier. In de Romeinse tijd werd er waarschijnlijk op gevaren. Vermoedelijk stroomde de rivier vroeger sneller en was ze dieper uitgesneden in het landschap. Dit veranderde toen de mens ingreep en de oeverbossen kapte om daar hooilanden van te maken. Dit proces was omstreeks 1450 afgerond. Zand kreeg vrij spel en hier en daar werd de rivier daardoor afgesneden en vormden zich stroomversnellingen. Daardoor ging de rivier meanderen. Ook overstromingen kwamen voor, mede door de bouw van watermolens, waartoe immers het water opgestuwd moest worden. Dit gaf aanleiding tot veel conflicten omtrent het maximaal toegestane waterpeil. In 1863 werd Waterschap De Dommel opgericht, in het bijzonder om de wateroverlast te beperken.


Op pad door de acht Zaligheden

Acht zaligheden is de benaming voor een achttal dorpen in de Nederlandse Kempen. De naam, een toespeling op de Bergrede, verwijst naar het “-sel” waarop de naam van deze dorpen eindigt. De oudste vermelding van de benaming Acht Zaligheden dateert uit de 19e eeuw. De Acht Zaligheden zouden hun bijnaam te danken hebben aan de Hollandse militairen die hier tijdens de Belgische Revolutie rond 1830 ingekwartierd waren en de streek als armzaligheid bespotten. De sel-ligheden, ook wel armzaligheden genoemd, werden toen smalend omgezet in Zaligheden.


Finish:                                                                                                                                                PCK Eersel, Molenveld 4, 5521 NP, Eersel (https://www.ervarenmetpaarden.nl/)


Bijzonderheden op de route: 

  • Oversteken van provinciale weg
  • Passeren van waterrad

Gebruikte bronnen: